Het is 25 juni 1982, El Molinón stadion in Gijón, Spanje. West-Duitsland en Oostenrijk spelen hun laatste groepswedstrijd op het WK. Na een vroeg doelpunt van Horst Hrubesch stopt de wedstrijd in feite. Beide ploegen spelen de bal rustig rond, vermijden risico’s en laten de klok wegtikken. Het publiek fluit en zwaait met witte zakdoekjes. Ergens op de tribunes zitten Algerijnse fans te huilen, want ze weten wat er gebeurt: een 1-0 overwinning voor West-Duitsland is precies het resultaat dat beide Europese landen door laat gaan, en Algerije naar huis stuurt. De wedstrijd gaat de geschiedenis in als het Schandaal van Gijón.
Vierenveertig jaar later, op het WK 2026 in de Verenigde Staten, dreigt de voetbalwereld getuige te worden van een nog absurdere herhaling. Niet West-Duitsland en Oostenrijk ditmaal, maar Oostenrijk en Algerije zelf, het land dat in 1982 het slachtoffer was, staan tegenover elkaar in de laatste groepswedstrijd van Groep J. En het bizarre is: dit keer kunnen beide landen er belang bij hebben om te verliezen. Het slachtoffer van 1982 en de dader van 1982 zitten nu in dezelfde vreemde situatie, tegenover elkaar.
De situatie in Groep J
Argentinië heeft de eerste plaats al veiliggesteld met zes punten. Jordanië is uitgeschakeld. Dat betekent dat Oostenrijk en Algerije, beide met drie punten, op zondag 28 juni in het Kansas City Stadium uitvechten wie er als tweede en wie er als derde eindigt.
Oostenrijk staat tweede op doelsaldo. Maar hier begint de bizarre rekenkunde.
Waarom verliezen aantrekkelijker is dan winnen
De nummer twee van Groep J speelt in de ronde van 32 tegen de winnaar van Groep H. Die plek wordt vrijwel zeker ingenomen door Spanje, de regerende Europees kampioen en nummer één op de FIFA-ranking. Een confrontatie met La Furia Roja is voor zowel Oostenrijk als Algerije een uiterst zware opgave.
De nummer drie van Groep J kan echter, als het bij de acht beste nummers drie hoort, doorgaan naar de ronde van 32 met een andere tegenstander. Op basis van de huidige stand lijkt Algerije als derde te mogen uitkomen tegen de Verenigde Staten, de co-gastheer. De VS zijn indrukwekkend begonnen aan het toernooi, maar zijn op papier een stuk minder intimiderend dan Spanje.
Het resultaat: zowel Oostenrijk als Algerije heeft er belang bij om als derde te eindigen, niet als tweede.
De echo van 1982: het Schandaal van Gijón
Dit is niet de eerste keer dat Oostenrijk en Algerije in deze positie terechtkomen. Op het WK 1982 in Spanje speelden West-Duitsland en Oostenrijk hun laatste groepswedstrijd met de wetenschap dat een overwinning met één of twee doelpunten verschil beide landen door zou laten gaan, ten koste van Algerije.
Horst Hrubesch scoorde in de tiende minuut voor West-Duitsland. Daarna stopte de wedstrijd in feite. Beide ploegen speelden de bal rustig rond, vermeden risico’s en lieten de klok wegtikken. Het publiek in Gijón floot en zwaaide met witte zakdoekjes. De Algerijnse fans in het stadion huilden. De West-Duitse commentator Eberhard Stanjek weigerde uiteindelijk verder te commentariëren en zei: “Wat hier gebeurt is beschamend. Er is geen andere manier om het te zeggen.”
De wedstrijd ging de geschiedenis in als het Schandaal van Gijón, en leidde er direct toe dat FIFA besloot alle laatste groepswedstrijden voortaan gelijktijdig te laten spelen, precies om dit soort situaties te voorkomen.
Maar dit keer weten ze het van tevoren
Het wrange van de situatie in 2026 is dat beide ploegen bij aanvang van de wedstrijd precies weten wat er op het spel staat. Alle andere groepen zijn al afgerond als Oostenrijk en Algerije het veld betreden. Ze weten wie de winnaar van Groep H is. Ze weten welke derde landen al zeker zijn van de knock-outfase en welke niet. De rekenkunde is volledig transparant.
De Oostenrijkse journalist Martin Schauhuber schreef in Der Standard al voor het toernooi begon: “Het is absurd maar waar: in theorie loopt Oostenrijks makkelijkste route naar de wereldtitel via smalle nederlagen tegen Argentinië en Algerije, mits er een duidelijke zege op Jordan in de eerste wedstrijd is.”
Dat eerste deel is uitgekomen. Oostenrijk verloor van Argentinië, won van Jordan. Nu staat de laatste wedstrijd op het programma.
Algerije wil wraak, geen spelletjes
Niet iedereen gelooft dat het zo ver zal komen. De Algerijnse journalist Rafik Tadjer schreef voor Tout sur l’Algérie dat zijn land er niet aan moet denken om bewust te verliezen. “Algerije heeft in zijn hele geschiedenis nooit zijn toevlucht genomen tot zulke praktijken. We gaan elke wedstrijd in met het doel om te winnen.”
Bovendien is drie punten als nummer drie geen garantie voor doorstoting. Er zijn twaalf landen die als derde eindigen, maar slechts acht gaan door. Als andere nummers drie ook drie punten pakken, kan het doelsaldo doorslaggevend zijn. Algerije heeft een doelsaldo van -1, wat kwetsbaar is.
Riyad Mahrez, die Algerije aanvoert, heeft een persoonlijke reden om te winnen. Hij was elf jaar oud tijdens het WK 1982, maar groeide op met de verhalen over Gijón. Voor de oudere generaties in Algerije zou een overwinning op Oostenrijk voelen als gerechtigheid die eindelijk is gedaan.
Rangnick en de druk op Oostenrijk
Ralf Rangnick, de Oostenrijkse bondscoach die zijn ploeg op een indrukwekkende manier heeft klaargestoomd voor dit WK, reageerde na de 2-0 nederlaag tegen Argentinië opvallend positief. “In de tweede helft hebben we een topprestatie geleverd,” zei hij. Dat is de taal van een coach die zijn ploeg mentaal sterk houdt, ook na een verlies.
Maar Rangnick is ook een tacticus die elke situatie analyseert. De vraag is of hij zijn spelers instrueert om te winnen en Spanje te riskeren, of dat hij de rekenkunde laat meespelen.
Engeland deed het ook al
Het is niet de eerste keer dat een team bewust koos voor een gunstigere bracket. Op het WK 2018 verloor Gareth Southgate’s Engeland bewust van België in de laatste groepswedstrijd, waarna ze Colombia en Zweden troffen in de knock-outfase in plaats van het zwaardere pad van België. Engeland bereikte de halve finale. België, dat als groepswinnaar doorging, trof Brazilië in de kwartfinale.
Niemand noemde dat een schandaal. Maar de situatie van Oostenrijk en Algerije is anders: hier staan de twee ploegen rechtstreeks tegenover elkaar, met allebei hetzelfde belang. Dat is precies de structuur die in 1982 tot het Schandaal van Gijón leidde.
Wat verwachten we?
De kans op een herhaling van 1982 is klein, maar de situatie is onmiskenbaar vergelijkbaar. Een paar factoren die een eerlijke wedstrijd waarschijnlijker maken:
- Algerije wil wraak, niet alleen een gunstige bracket
- Drie punten als nummer drie is geen zekerheid voor doorstoting
- Beide ploegen weten dat de wereld meekijkt
- FIFA heeft geen regels geschonden als teams bewust voor een bepaalde uitslag spelen, maar de reputatieschade zou enorm zijn
De wedstrijd begint op zondag 28 juni om 03:00 uur Nederlandse tijd in het Kansas City Stadium. Het is de allerlaatste groepswedstrijd van het WK 2026. En de wereld kijkt mee.